Çevre Yönetimi Tanımı Ve Amaçları

Çevre, insanların ve diğer canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdükleri ve karşılıklı etkileşimde bulundukları biyolojik, fiziki, sosyal, ekonomik ve kültürel ortamıdır. Çevre yaşadığımız ortamdır. En kapsamlı tanımı birlikte etraf, canlı varlıklar ve insan etkinlikleri üzerinde doğrudan veya dolaylı bir şekilde tesirler yapabilen fiziksel, kimyasal, biyolojik ve toplumsal etmenlerin tümü anlaşılır.
Doğal dengeyi oluşturan zincirin halkalarından meydana gelen kopmalar zincirinin tümünü etkileyip dengenin bozulmasına niçin olmaktadır. Bu dengenin bozulmasında en kritik etmen insandır. İnsanın yaptığı bütün türlü davranış doğal dengeyi etkilemektedir.

Çevre yönetimi insanın etraf üzerindeki etkisini asgari düzeye indirmek, doğal dengenin kendini yenilemesine imkan tanıyabilmek ve doğal dengenin bozulmasını önleyebilmek sebebiyle sorunları ortaya çıkmak, toplumun etraf bilincini arttırıp çevrenin korunmasına, geliştirilmesine katkıda bulunmasını sağlamak ve bu amaçla çıkartılan kanun, yönetmelik ve kararları sıkı 1 biçimde uyulmasını sağlamak amacıyla örgütsel binalar oluşturulmuştur. Çevre yönetimi milli ve milletler arası alanda amaçlarının gerçekleştirilmesi sebebiyle bu örgütsel yapıları oluşturulmuştur.

Çevre yönetimi konusu ilk önce uyulması lazım kurallar şeklinde mecburi 1 yönetim biçimi bi şekilde ortaya çıkmıştır. Emir ve denetim birlikte uyma zorunluluğu sağlayan uygulamalar birlikte başlamış, gönüllü bir şekilde uygulanan ve devamlı gelişme gösteren 1 yapıya geçmiştir. Özellikle sanayileşmenin çevreye vereceği tahribi en üye indirmek açısından etraf yönetimi en epey organize sanayi bölgelerinde uygulanabilir.

Çevre yönetimi disiplinli 1 niteliğe sahiptir. Çevre kirlenmesine yönelik insan etkinliklerinin gözlemlenmesi, planlanması ve yönetilmesi birlikte ilgilenir. Çevre yönetimi eşdeğer zamanda ekonomi birlikte ilgilenir. Çevre ekonomi arasında dengeli ve devamlı 1 ilişki bulunur. Çevre yönetiminde dengeli kalkınmayı sağlamaya çalışır. Çevre yönetimi çevreye önleyici 1 yaklaşımla yaklaşır. Bu yaklaşımın amacı etraf sorunları ortaya çıktıktan sonraki etkileri ortadan kaldırmaktan ziyade etraf sorunları ortaya çıkmadan önce bu sorunları engellemektir. Çevre yönetimi sağlıklı ve dengeli 1 çevrenin oluşmasını amaç edinir. Bu çevrenin oluşturulması içinde doğa kaynaklarının korunmasını sağlar. Bu sistemin çalışmasını sağlayacak örgütsel binalar oluşturur. Çevre yönetiminin öncelikli alt yapısal gereklerinden birisi genel, tutarlı, günce ve süreklilik gösteren 1 bilgi tabanının oluşturulması ve lazım bilgilerin üretilmesidir.

Çevre yönetiminin amacı insanların yaşamlarını sürdürebilecekleri sağlıklı ve dengeli 1 çevrenin oluşturulması ve korunmasıdır. Bu amaçla etraf kirliliği ortadan kaldırılmaya çalışılır. Çevre üzerinde olumsuz tesirler yaratan riskler ortaya konur ve bunlarla alakadar vatandaşlar uyarılır.

Var olan doğal kaynaklar korunur, iyileştirilir ve geliştirilir. Çevre birlikte ortaya çıkabilecek etraf sorunları birlikte alakadar araştırmalar yapılır. Bunlarla ilgilenecek ve bu araştırmaları yönetecek kurum ve kuruluşlar kurulur.

Çevre yönetiminin amaçlarına ulaşabilmesi sebebiyle vatandaşlarında bu amaçla devinim etmeleri ve davranışlarını, alışkanlıklarını, etik değerlerini bu yönde değiştirmeleri gerekir.

Çevre yönetiminin başarılır olabilmesi bütün şeyden önce halkın bu amaçla devinim etmesine bağlıdır.

ÇEVRE YÖNETİMİ SORUNLARI

Çevre yönetiminin sorunları etik açmaz kabul edilebilirlik, tüze açmazı, hürriyet açmazı, kesin olmama, değerlendirme açmazı gibi sorunlardır. Bu meseleler etraf yönetimi sürecinde karşılaşılan sorunlardır. Çevre konusunda daha bilgili ve hassas olunduğu vakit bu meseleler aşılabilir.

Ülkemizde etraf sorunlarını bütüncül 1 yaklaşımla birlikte ele alacak 1 örgüt yakın tarihimize kadar yoktu. Bu kamu yönetiminde etraf birlikte alakadar hiçbir örgütlenmenin bulunmadığı anlamına gelme. bazı merkezi ve lokal kuruluşlar vazife alanları çerçevesinde çevrenin korunmasına ve geliştirilmesine ilişkin işlevlerini birbirinden bağımsız 1 şekilde sürdürmektedirler.

Çevre içinde örgütlenmede başlıca 2 yol bulunur. birtakım ülkelerde salt etraf sorunlarından mesul 1 etraf bakanlığı bulunur. Bu ülkelerde etraf bakanlığı ya bağımsız 1 bakanlık veya afiyet, bayındırlık, ev ve lokal yönetim bakanlıklarından biri birlikte birleştirilmiş durumdadır. mesela, Hollanda da kamu sağlığı ve etraf sorunları bakanlığı, Avusturya da afiyet ve etraf koruma bakanlığı, İtalya da kültür ve etraf bakanlığı, İngiltere de ise bağımsız 1 etraf bakanlığı bulunur. birtakım ülkelerde etraf konuları bakanlık statüsünde olmayan merkezi kuruluşların sorumluluklarına bırakılmıştır. ABD de etraf koruma yönetimi, Japonya da etraf sorunları yönetimi, İsviçre de federal etraf ofisi, Yugoslavya da etraf planlama konseyi bu ikinci kümede bulunan örgütlere örnektir.

Merkezdeki etraf örgütleri ya yürütme yetkileri birlikte donatıldıkları muhtelif kuruluşlar arasında eşgüdüm sağlamaktan mesul oldukları veya bütün 2 işlevi ile üstlendikleri görülmektedir. Merkezdeki, etraf örgütlerinin nitelikleri bütün ülkenin yönetim yapısının ve özelliklerine ve gereksinimlerine göre değişir

TÜRKİYEDE ÇEVRE YÖNETİMİ

A- MERKEZDE ÇEVRE ÖRGÜTLENMESİ

Başbakanlık Çevre Müsteşarlığı

1978 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla Başbakanlık Çevre Müsteşarlığı kurulmuştur. 1984 yılında kamu yönetiminde yapılan düzenlemeler sırasında etraf müsteşarlığı Başbakanlığına bağlantılı olmak üzere Çevre kapsamlı Müdürlüğüne dönüştürülmüştür. 1989 da da 389 sayılı kanun gücündeki kararname birlikte örgüt tekrardan müsteşarlık düzeyine yükseltilmiştir. Çevre Müsteşarlığının amacı kuruluş kararnamesinde çevrenin korunması, iyileştirilmesi, kırsal ve kentsel alanda arazinin ve tabi kaynakların en elverişli biçimde kullanılması ve korunması bütün türlü etraf kirliliğinin önlenmesi ülkenin doğal bitki ve hayvan varlığı birlikte tabi ve tarihi zenginliklerinin korunması bi şekilde özetlenmiştir. 1991 de Çevre Bakanlığının korunması Başbakanlık Çevre Müsteşarlığının varlığı sona ermiştir.

Çevre Bakanlığı

Çevre Bakanlığı kıyı bölgelerinde kentsel ve kırsal arazilerde doğal kaynakları kullanma ve korunmasının eşdeğer zamanda da su, toprak ve hava kirliliğinin önlenmesinin zorunluluğunu taşır. Bakanlık, deniz kaynakları da ile birlikte olmak üzere bitki ve hayvan varlığıyla doğal ve tarihi zenginliklerinin korunmasından sorumludur.

Çevre Bakanlığı Ağustos 1991 de 443 sayılı kanun gücünde kararname birlikte kurulmuştur. Çevre Bakanlığının kuruluş amacı kararnamenin bir. maddesinde şu biçimde belirtilmiştir.

Çevrenin korunması ve iyileştirilmesi, kırsal ve kentsel alanda arazinin ve doğal kaynaklarının en elverişli ve verimli biçimde kullanılması ve korunması ülkenin doğal bitki ve hayvan varlığı birlikte doğal zenginliklerinin korunması, geliştirilmesi ve bütün türle etraf kirliliğinin önlenmesi

Çevre Bakanlığı özellikle kıyı yönetimine ehemmiyet vermiştir. Kıyı alanlarda 1990 kıyı kanunu uygulanmaktaydı. Bu kanunların yürütülmesi valilik aracılığıyla yapılır. Valililerin içlerinde hükümetin birtakım organlarının temsil edildiği müdürlükleri illerde konunun uygulanmasını sağlar. yalnız birtakım nedenlerle valinin sorumluğu Belediye sınırlarının dışında kalan bölgelerle sınırlanmıştır. Yinede Belediyelerin etraf kanununun uygulanmasını sağlamak valinin sorumluluğundadır.

Çevre Bakanlığının görevleri şunlardır:

1) Çevrenin korunması, etraf kirliliğinin önlenmesi ve çevrenin iyileştirilmesi sebebiyle lazım ilkeleri , politikaları izlenceleri hazırlamak ve bu çevrede araştırmalar yapmak ve yaptırmak.

2) Kırsal ve kentsel alanda alakadar bakanlığın koordinasyonu birlikte arazi kullanım kararlarına elverişli bi şekilde belirlenen alanlarda uygulanacak koruma ve kullanma ilkelerini saptamak

3) Dengeli ve devamlı kalkınma amacına elverişli bi şekilde ekonomik kararlarla etraf bilimsel kararların ile düşünülmesine imkân veren milli doğal kaynak kullanımını sağlamak üzere kalkınma ve bölge planları esas alınarak etraf düzeni planlarını hazırlamak, onaylamak ve uygulamasının sağlamak

4) Çevrenin korunması ve etraf kirliliğinin önlenmesi amacıyla ülke koşullarlına elverişli olan teknolojiyi belirlemek

5) Ülke koşullarına elverişli olan etraf standartlarını belirlemek

6) Atık, bundan sonra ve yakıtlar birlikte alakadar etraf bilimsel dengeyi bozan, havada suda ve toprakta kalıcı unsurlar gösteren kirleticilerin çevreye ziyan vermeyecek şekilde giderilmesi sebebiyle kontroller yapmak

7) Çevrenin korunması ve etraf kirliliğinin önlenmesi sebebiyle bütün türlü çözümlemeyi ölçüm ve denetimlerin gerçekleştirmek sebebiyle laboratuarlar kurmak veya var olan kamu kurum ve kuruluşlarının laboratuarlarından yararlanmak

Ülkedeki kirlenme konuları birlikte kirlenmekte veya kirlenmesi muhtemel bölgeleri ve kesimleri belirlemek, izlemek, bu sorunların yönetsel ve akçal gereksinmelerinin karşılanması sebebiyle önlem almak.

9) Çevreye olumsuz tesir yapabilecek bütün türlü üzüntü ve tasarının fayda ve maliyetleri birlikte çevresel olguların ile değerlendirilmelerine yarayacak etraf tesir değerlendirmesi .

10) Çevre konusunda vazife verilmiş olan kuruluşlar arasında işbirliği ve eşgüdüm sağlamak ve bu alanda çalışan gönüllü kuruluşları özendirmek.

11) Çevreye olumsuz etkilerin olan bütün türlü etkinliği ülke çapında izlemek ve denetlemek.

12) Başta lokal yönetimler olmak üzere devamlı 1 eğitim izlenmesi bu amaçla yapılan eğitim etkinliklerini izlemek denetlemek, yönlendirmek.

13) Uluslar arası etraf çalışmalarına Türkiyecin katılmasını sağlamak, Dokümantasyon , yayın ve tanıtma ve etkinliklerinde bulunmak

Çevre Bakanlığının merkezi örgütünde ana hizmet birimleri bi şekilde 3 kapsamlı müdürlük ve 3 daire başkanlığı bulunmaktadır. kapsamlı müdürlükler , etraf kirliliğini önleme ve denetleme, koruma çevresel tesir değerlendirme ve planlama müdürlükleridir. Daire başkanlıkları ise dış ilişkiler, finansman ve etraf eğitimi ve yayın birimlerinden oluşmaktadır. Çevre yönetimi örgütlenmesi içinde başkanlığın iç örgütlenmesi olan kapsamlı müdürlükler ve daire başkanlıkları yanında, Çevre Bakanı Başkanlığında 1 yüksek etraf kurulu bulunmaktadır. Yüksek etraf kurulu, Bakanlık Müsteşarı, YÖK Başkanı, TUBİTAK ve Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Başkanları, Devlet Planlama Teşkilatı ve alakadar Bakanlıkların müsteşarları birlikte TOBB ve Türkiye Ziraat odaları Birliği Başkanları ve YOK çe seçilecek 2 öğretim üyesinden oluşur.

Yüksek Çevre kurulunun esas görevi çevreyi korumak amaçlı erekler saptamak ve koruma bölgeleri ve kullanılmaları birlikte alakadar esasları belirlemektir.

Yüksek Çevre Kurulunun görevleri şunlardır:

Çevrenin korunmasını kirlenmesinin önlenmesini tükenmiş stokların tekrardan kullanılmasını sağlayacak hedefleri belirlemek.

Özel etraf koruma bölgesinde ne çeşit tesislerin nerede yapılacağına bu konuda ilgililere taşınmaz mal tesisine ve bina izni verilmesine ilişkin esasları belirlemek.

Özel etraf koruma bölgesi bi şekilde duyuru edilen yöreler hakkında uygulanacak diğeri ilkeleri belirlemektir.

Çevre şurası, Bakanlığın etraf birlikte alakadar görevleri arasında bulunan konularda farklı bakanlıkların, sanayici ihtisas sahiplerinin veri ve deneyimlerinden yararlanmak üzere Bakan Çevre Şurasını toplantıya çağırabilir. Bu kararnamede ön görülmüştür. Çevre Şurası Çevre Bakanlığına bağlantılı etraf yönetimi örgütlenmeleri arasındaki 1 danışma birimi bi şekilde ortaya çıkmıştır. Çevre Bakanlığı diğer bakanlık, alakadar kuruluş ve uzmanların etraf konusundaki görüş ve önerilerinden yararlanmak üzere etraf şurasını toplantıya çağırır.

ÖZEL ÇEVRE KORUMA KURUMU

Çevre yasasında 3416 kanun birlikte yapılan 1 değişiklik etraf örgütlenmesi açısından kritik 1 adımdır. Bu kanun ülke ve dünya ölçüsünde ekonomik önemi olan etraf kirlenmelerine ve bozulmalarına hassas olanları , doğal güzelliklerin gelecek kuşaklara ulaştırılmasını garanti altına almak üzere lazım düzenlemeleri yapmak amacıyla hususi etraf koruma bölgesi bi şekilde duyuru etmeye bu bölgeler birlikte alakadar koruma ve kullanma planlama ilkeleri belirlemeye bakanlar kurulunu yetkili kılmıştır. 4629 sayılı birtakım fonların tasfiyesi hakkında kanun birlikte fonların kaldırılması ve Şubat 2001 de kapsamlı bütçeye devredilmesi birlikte hususi etraf koruma fonu etraf yönetiminin amaçlarını gerçekleştirmek sebebiyle elde edilecek kaynaklar arasındaki öneminin yitirmiştir.

Özel etraf koruma kurumunun merkez örgütü, hususi etraf koruma kurulu başkanlık esas hizmet ve danışma birimleri birlikte yardımcı birimlerden oluşmaktadır. Özel etraf koruma kurulu, Başbakanlık müsteşarıyla Orman kapsamlı müdüründe ve hususi etraf koruma kurumu başkanından oluşmaktadır.

Özel Çevre Koruma Kurulunun görevleri şunlardır:

Kara, kıyı ve deniz kaynaklarının verimliliklerinin korunması, kirlenmesinin önlenmesi, bu bölgelerin gelişmesini sağlayıcı erekler belirlemek.

O yörelerdeki etraf düzeni nazım ve uygulama planlarıyla bunların değişikliklerinin tümüyle veya kısmen mekan kısım esasına kadar yaptırılmasına karar vermek .

Yöredeki tesislerin nerelerde yapılacağına bu konuda ilgililere taşınmaz mal tahsisine ve bina izninin verilmesine ilişkin ilkeleri belirlemek.

Kamu yararının gerektirdiği durumlarda hakikat kişilerle tüzel kişilerinin iyeliğinde bulunan taşınmaz malların kamulaştırılmasına karar vermek.

Koruma ve kollanma esasları birlikte alakadar ilke kararlarını almak

ÖTEKİ BAKANLIKLAR

Çevresel değerlerin korunması, geliştirilmesi ve kullanılması doğrudan alakadar olan bakanlıklarda bulunmaktadır. Orman Bakanlığı, güç ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, imar ve İskan Bakanlığı, afiyet Bakanlığı, Kültür değerlerini koruma yüksek kurulu, Turizm Bakanlığıdır.

Orman Bakanlığı ormanların korunmasının ve geliştirilmesinin yanında, milli park, doğa park, doğa anıtı, doğayı koruma gibi alanların ayrılması, korunması, geliştirilmesi, ağaçlandırılması gibi işlevleri de yerine getirir.

Tarım ve Köy işleri Bakanlığı toprak, su , bitki, ve hayvan varlığı ve benzeri doğal kaynakların korunması sebebiyle araştırma, inceleme, tasarılar yapma görevine sahiptir.

Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı, Ankara da hava kirliliğini önlemek amacıyla oluşturulan Bakanlıklar arası kurulun sekreterliğini yapmak sebebiyle kurulmuştur. Günümüzde ise güç kaynaklarının çevreye etkileri birlikte ilgilenmektedir. güç ve Tabi Kaynaklar Bakanlığının yakıt planlarının yapılması, yakıtların ülke ekonomisine, kamu yararına en elverişli şekilde dağıtım, tüketim, kullanım, esaslarının belirlenmesi gibi görevleri vardır

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı , sanayi araştırma geliştirme müdürlüğüne bağlantılı bi şekilde sanayi kuruluşlarının ortaya çıkardığı sorunlarla ilgilenmek amacıyla 1976 yılında 1 etraf sorunları şube müdürlüğü kurulmuştur . Bu bakanlığın görevi sanayi alakadar etraf meseleleri hakkında müspet çalışmalar yapmak ve lazım tedbirlerin alınmasına yardımcı olmaktır.

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, bayındırlık planları yapabilmektedir. 1985 den sonraları epey geniş yetkileri olan bu bakanlığın yetkileri azalmıştır. İmar planı birlikte bakanlık dolaylıda olsa çevreyi etkileme olanağına sahiptir.

Sağlık Bakanlığı, afiyet ve etraf sağlığı koşullarının iyileştirilmesi birlikte görevlidir.

Kültür Değerlerini Koruma Yüksek Kurulu, doğa varlığı, sit, koruma alanı gibi alanların korunmasını sağlar. Bu amaçla alakadar valiliklere ve belediyelere belirli süreler içinde koruma amaçlı bayındırlık planı hazırlama zorunluluğu getirilmiştir. Bu planlar koruma kurulu denen lokal kurallar tarafından değerlendirilir. Yüksek kural kapsamlı ilkeleri belirler ve lokal kurallarda bu ilkeler doğrultusunda vazife yapar . Yüksek heyet sekiz doğal aza birlikte altı seçilmiş üyeden oluşur.

Turizm Bakanlığı, turistik bölgelerde bölgenin doğal kültürel özelliklerini bozmamak amacıyla bakanlıktan müsade alınarak kamuya yararlı binalar yapılmasına imkân tanımıştır. Amaç bu yerlerin kamu yararına korunmasına ve kullanılmasına katkıda bulunacak yapıların yapılmasıdır.

YEREL DÜZEYDE ÇEVRE ÖRGÜTLENMESİ

14) YEREL YÖNETİMLER

Belediyeler, köyler vilayet hususi yönetimlerinden oluşur.

Belediyeler: Çevre sorunları belediyelerin başlıca sorunudur. Belediyelerin esas görevi kolluk hizmetidir. eşdeğer zamanda belediyeler çevreye yönelik bütün hizmetleri de karşılamakla görevlidir.

3194 Sayılı bayındırlık yasası 40. maddesinde arsalarda, evlerde ve farklı yerlerde, toplumun afiyet ve esenliğini bozan, kentçilik trafik yönlerinden sakıncalı görülen yıkıntı ve birikintilerin gürültü ve duman yaratan tesislerin çukur, kuyu, lağım, gibi etkenlerin sakıncalarının giderilmesinde ilgilileri mesul tutmaktadır.

Köyler: lokal yönetim biçimi bi şekilde etraf yönetimi birimlerinden biride köylerdir. 1924 de çıkarılmış köy yasasında köy yönetimine gerek mecburi (m.13) gerekse isteğe bağlantılı (m.14) bazı vazifeler verilmiştir. Buna göre köylerin görevi, köy sınırlarındaki su birikintilerini önlemek evlerde ve halka açık yerlerde kapalı tuvalet yaptırmak , evlerden dökülen pis suların içme sularına karışmasını önlemek, köyde herkesin yılda en az 1 ağaç dikmesini sağlamak , köyün korusunu korumak gibi vazifeler bulunur.

İl hususi Yönetimleri: İl hususi yönetimleri lokal düzeyde etraf sorunları önlemek ve etraf sağlığını korumakla görevlendirilmiştir.

15) ÇEVRE BAKANLIĞININ lokal DÜZEYDE ÖRGÜTLENMESİ

Bakanlığın bakanlar kurulu kararıyla taşra örgütü kurma yetkisi bulunur. Çevre bakanlığı kuruluş kararnamesine göre lokal etraf kuralları çalışmalarını sürdüreceklerdir

Yerel etraf kurulları ayda 1 defa toplanır. Valinin başkanlığında bakanlıkların ildeki temsilcileri, büyük kent belediye başkanı ve belediye başkanları sanayi ve ticaret odalara başkanları ve etraf bakanlığı temsilcisinden oluşmaktadır.

Yerel Çevre Kurullarının görevleri şunlardır:

Çevre kirliliğini önlemeye yönelik eğitici etkinliklerde bulunmak.

Çeşitli bakanlık ve kuruluşların vilayet düzeyindeki etkinliklerini izlemek, yönlendirmek.

Çevre kirliliğinin önlenmesi ve çevrenin iyileştirilmesi sebebiyle lazım kararları almak

3)YEREL KORUMA KURALLARI

Yerel koruma kuralları 2863 sayılı kültür ve doğa varlıklarını koruma yasasına göre kurulmuştur. Kültür ve doğa varlıklarının tescilini yapmak korunması gereken kültür varlıklarının gruplandırmak, bayındırlık planlarını incelemek, bayındırlık planlarındaki değişikleri onaylamak, kültür varlıklarının koruma alanlarını belirlemek, sit alanlarının tescilinden itibaren 1 ay içinde geçiş dönemi yapılaşma kurallarını belirlemek gibi görevleri bulunur. lokal koruma kuralları, koruma yüksek kurulunun aldığı ilke kararları doğrultusunda vazife yapar.

C) GÖNÜLLÜ KURULUŞLAR

Gönüllü kuruluşlar etraf duyarlılığının gelişmesine ve etraf politikalarını oluşturulmasına öncülük ederler.

Tek partili dönemde ülkemizde gönüllü kuruluşlar bulunmamaktaydı. Çevre sorunlarıyla bu dönemde yalnızca devlet ve lokal yönetimler ilgileniyordu. 1950-1970 arası dönemde ise gönüllü kuruluşların sayısında artış oldu. yalnız çevrenin korunması iyileştirilmesi amacı olan kuruluşlar henüz oluşmadı. 1960 dan itibaren gecekondu ulaşım sorunlarıyla mimar v mühendis odalarında bazı şahıslar ilgilenmeye başladı. Türkiye tabiatını koruma derneği, Türkiye Ormancılar derneği, Ankara hava kirliliğiyle cenk derneği gibi kuruluşlar çalışmalarda bulunmaktaydı. 1970 den sonraları etraf sorunlarıyla ilgilenen kuruluşların sayısı hızla arttı.

ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİNDE ÇEVRE YÖNETİMİ

Planlı kalkınmanın 1 gereği bi şekilde geliştirilmiş olan organize sanayi bölgeleri ülkemiz de sanayileşmenin çevreye vereceği en az zarara indirebilmek açısından en elverişli modeldir. Bölgeler kuruluşları itibari birlikte merkezi 1 bina teşkil ettikleri sebebiyle bölge genelinde elverişli 1 etraf yönetim sisteminin uygulanması mümkündür. Bu avantajı kullanarak bütün 1 OSB sebebiyle etraf yönetim sistemi ve atık minimizasyon sistemleri geliştirilmelidir. OSB modeli ülkemizin planlı kalkınma anlayışı içersinde takip ettiği 1 sanayileşme şeklidir. bütün ne kadar kuruluş, tip ve organizasyon bi şekilde farklılıklar görülse de sanayi bölgeleri belli 1 coğrafi bölgede işletmelere yönelik yargı ve yetki haklarını elinde bulunduran tek 1 otorite tarafından yönetilen muhtelif sanayiler tarafından oluşturulmuş bölgelerdir. Sanayi bölgeleri alt bina maliyetlerini düşürüp mahalli ve bölge ekonomisini hareketlendiren endüstriyel gelişim sebebiyle etken 1 araçtır. OSB lerin uzun planlama süreci içersinde etraf yatırımlarının daha dikkatli ve planlı yapılması gerekmektedir.

Kötü yönetilen sanayi bölgesi hava ve su kirliliği gürültü problemiyle sanayi kazalarına yol açabilir. Bu tehlikenin önüne geçilebilmesi sebebiyle sanayi bölgelisinde etraf yönetimin oluşturulması ehemmiyet taşır. Bölgeler kuruluşları itibari birlikte merkezi 1 bina teşkil ettikleri sebebiyle bölge genelinde uyumlu 1 etraf yönetiminin uygulanması mümkündür.

Atık Su Sorunu:

Pek epey farklı sektörü barındıran organize sanayi bölgelerinden çıkan atık sular verildiklerinde ırmak v.s ,,, gibi alıcı ortamları dar sürede kirletmekte ve bu suların geçtiği yerlerdeki tarım alanlarının ziyan görmesine niçin olmaktadır. Bu nedenle OSB bölgelerinde yapılacak araştırmaların ardından sektör türüne göre ön arıtma ortak arıtma birlikte bu zararların önlenmesi mümkündür.

Hava Kirliliği Sorunu:

OSB bölgelerinde bulunan tesislerde proses hararet ihtiyacı ve ısınma gibi ihtiyaçların karşılanması sebebiyle yakma sistemleri kullanılmaktadır. Bu işlemlerde genellikle kömür, fuel oil ve doğal gaz gibi fosil yakıtları kullanılmaktadır. Bu yakıtların yakılması neticesinde atmosfere kirletici gaz emisyonları atılmaktadır. Bu nesneler mevcut yakma sistemlerinin eski ve yepyeni olmasına ve iyi işletilip ve işletilmemesine bağlantılı bi şekilde değişkenlik göstermektedir. Yakıtlardan ve proseslerden ortaya çıkan kirleticilerin çevreye ve insan sağlığına ziyan vermemesi sebebiyle OSB yönetimince hava kalitesinin korunması yönetmeliği uyarınca ve belirlenen temeller çerçevesinde işletme denetimleri yapılmalıdır.

Katı Atık Sorunu:

OSB bölgelerinde epey muhtelif sektörlerde etkinlik gösteren işletmeler mekan aldığından dolayı atık türleri de farklılık göstermektedir. kapsamlı bi şekilde bu atıklar evsel kaliteli atıkların dışında kaplama ve metal işleme atıkları, reaktif atıklar, tekstil atıkları, boyalar, reçineler, atık yağlar, kirlenmiş kaplar, organik kimyasallar v.b sıralanabilir. Bu atıklar çevreye ve insan sağlığına olan etkileri nedeniyle tehlikeli atık bi şekilde nitelendirilebilmekte ve ayrı bi şekilde bertaraf edilmesi gerekmektedir. Katı atık kontrolünde izlenecek yöntemin belirlenmesinde aşağıdaki mevzular izlenir.

Toplanan atıkların gerektiğinde toplanabileceği , atıklarının kendi araçlarıyla getirebileceği mekanlar oluşturulmalıdır. Özellikle tehlikeli atıkların depolanabileceği emniyetli alanlar oluşturulmalıdır.

Gürültü Sorunu:

OSB bölgelerinden kaynaklanan gürültü genelde işletmelerde kullanılan makinelerden kaynaklanmaktadır.

OSBlerde Çevre Yönetimi:

OSB lerde Çevre yönetimi sisteminin kurulabilmesi sebebiyle muhtelif seçenekler bulunmaktadır. Bölge yönetimlerinin işletmeleri etraf konusunda denetleme yetkisi bulunmadığı durumlarda bölgedeki işletmeler tarafından uygulanan etraf yönetim sistemi bu güne kadar yaşanmış tecrübe göre işletmelerin tek başlarına etraf yönetim sistemi kurma zorunluluğu getirilemeyeceğinden bölge tesis ve hizmetlerini içeren 1 yönetim sisteminin olduğu görülmüştür. Bu kapsamda OSB yönetimi atık su arıtımı, katı atık bertaraf gibi verdiği hizmetler gibi 1 etraf yönetim sistemi geliştirmekte ve bölgede etkinlik gösteren işletmeler etraf yönetim sistemi kurmak teşvik edilmelidir.

Kısa sezon Faaliyetleri

OSB yönetimi tarafından işletilen tesisler sebebiyle etraf yönetim sistemi:

OSB tarafından verilen hizmetler ve OSB tesisleri sebebiyle etraf yönetim sistemlerinin kurulması özellikle tesislerdeki performansı iyileştirilmesi açısından ehemmiyet taşır. Diğer yandan bölge tesisleri sebebiyle etraf yönetim sistemi kurulması bölge içindeki işletmeler sebebiyle misal teşkil edecek ve 1 erek plan ortaya koyacaktır.

Şirketlere ÇYS uygulamalarının tanıtımı:

ÇYS kurumsal yapıyı geliştiren hammadde kullanımı güç tasarrufu ve oluşan atıkların bertaraf gibi konuları kapsayan ve bu çerçevede maliyet azaltılmasını sağlayan ve etraf performansının devamlı gelişmesini sağlayan 1 yönetim biçimidir. Bu hizmetler sanayi bölgesi içinde bulunan işletmelerin ÇYS uygulamasına ve diğer etraf yönetimi araçlarının kullanımının desteklenmesine yönelik olmalıdır.

Atık Bertaraf ve limitli Kaynak Kullanımının desteklenmesi:

Öncelikle şirketlerin toplam güç tüketimi hammadde tüketimi ve ortaya çıkan atık hava, atık su ve katı atık ve benzeri ölçülmesini sağlayacak araçların teminine alakadar prosedürlerin uygulanması desteklenmelidir. Diğer 1 etkili ise şirketlerde bu konuda mecburi raporlandırma sisteminin geliştirilmesidir.

Bölge İşletmeleri sebebiyle Raporlandırma Sisteminin Kurulması:

İşletme kendi etraf performansları hakkında veri sahibi olmalarını ön gören prosedürlerin geliştirilmesi ve uygulanması gerekmektedir. Bu kapsamda hazırlanacak rapor en azından güç tüketimini çıkan atık suyu ve bertaraf edilen atık miktarını içermelidir. Bölge yönetimleri ise hazırlanan bu raporlanması ve değerlendirilmesinden mesul olmalıdır.

Çevre birlikte İlgili Teknolojilerin Tanıtılması:

Bölge yönetimleri hakkında teknolojik gelişmeler hakkında bölgede faaliyette bulunan işletmeleri bilgilendirilme çalışmaları yapılmalıdır. Bu çalışmalar AB kapsamında çevreye verilen zararı azaltarak nitelik standartlarını geliştiren 1 kullanımı belirlenmiş 1 teknik ve teknolojileri kapsayan mevzular üzerinde yoğunlaşmalıdır.

Orta ve Uzun sezon Faaliyetleri

ilgili taraflar arasındaki sorumluluğun tanımlanması:

Çevre sorumluluğunun muhtelif birimler tarafından üstlenilmesi etraf adına 1 gelişme sağlayamamaktadır. Bu nedenle etraf performansının ölçülmesi ve denetlenmesinden mesul kuruluşların vazife dağılımının belirlenmesinin bu kapsam da yazılı prosedürlerin oluşturulması gerekmektir.,

Alt yapının geliştirilmesi:

OSB yönetimi şirketlere sunulan hizmetlerin ve ayrıca çevresel performansın geliştirilmesi yönünde etkinlikler yapmak sebebiyle en elverişli kurumdur. OSBlerin bulunduğu alanlarda hava kalitesinin izlenmesi sebebiyle hava kalitesi ölçüm istasyonları kurulabilir.

Çevre Yönetimi sebebiyle Kaynak Sağlanması:

Çevre yönetiminin geliştirilmesi sebebiyle devlet değişikliklerinin kritik 1 itici kuvvet olduğu ortadır. Bu kapsamda ÇYS geliştiren şirketlere hususi fonlar ve ya vergi teşvikleri getirilebilir. Çevre performansını geliştiren şirketler sebebiyle milli etraf ödülleri verilebilir.

OSB bölgeleri ülkemizde sanayileşmenin çevreye vereceği en az zarara indirebilmek açısından en elverişli modeldir bu avantajı kullanarak bütün 1 OSB sebebiyle 1 etraf yönetim sistemi ve atık minimizasyon sistemleri geliştirilmelidir. Bu sistem içersinde OSB nin hangi safhada hangi tedbirleri alması gerektiği gibi hususlar detaylı bi şekilde ele alınmalı ve sistem dinamik olmalı , bütün sene gözden geçirilerek fabrikalarda ve OSB genelinde meydana gelen değişiklikler kaydedilmelidir. OSB idareleri özellikle kuracakları etraf yönetim sistemine fabrikaların katılımını sağlamaları ve hazırlanacak yazılım uygulanabilir. Ve çoğunluk tarafından kabul edilmiş olmalıdır. Birbirinden bağımsız çevresel etkinlikler sorunların çözümü sebebiyle kafi olmamaktadır.

Devlet kurumlarının işletmelerin etraf yönetim uygulamalarına teşvik sağlayabilmek sebebiyle kurumsal ve hukuki yapıyı gözden geçirmeleri gerekmektedir. OSB yönetimleri kendi sorumlulukları altında etkinlik gösteren tesisler sebebiyle etraf yönetimi sistemi uygulamalarına geçmeli ve kapsamlı bi şekilde şirketlerde ve özellikle KOBİ lerde etraf duyarlılığını desteklemelidir.

KAYNAKÇA

* Keleş,Ruşen-Hamamcı,Can,çevrebilim,imge,

* Keleş,Ruşen-Ertan,Birol,etraf hukukuna giriş,,imge

* http://www.afyon_çevreorman.gov.tr/page.3.html

* http://www.dtm.gov.tr/ead/OTDERGİ/Nisan 98/iso14000 html

* http://www.cevre,org/yayınlardan%20s25.%20yıl.htm-

* Ekonomi işbirliğiyle kalkınma teşkilatı, Türkiyede etraf politikası

İÇİNDEKİLER

I-ÇEVRE YÖNETİMİ TANIMI VE AMAÇLARI 1

II-ÇEVRE YÖNETİMİ SORUNLARI 3

III-TÜRKİYEDE ÇEVRE YÖNETİMİ 4

A-MERKEZDE ÇEVRE ÖRGÜTLENMESİ 4

a- Başbakanlık Çevre Müsteşarlığı 4

b- Çevre Bakanlığı 4

c- Özel Çevre Koruma Kurumu .8

d-Öteki Bakanlıklar 9

B-YEREL DÜZEYDE ÇEVRE ÖRGÜTLENMESİ 10

a- lokal YÖNETİMLER. 11

b- ÇEVRE BAKANLIĞININ lokal DÜZEYDE ÖRGÜTLENMESİ 11

c-YEREL KORUMA KURULLARI 11

C-GÖNÜLLÜ KURULUŞLAR 11

IV- ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİNDE ÇEVRE YÖNETİMİ 12

Reklamlar